Ai cũng biết nên kể câu chuyện sản phẩm. Ít ai để ý rằng câu chuyện thật của một trại nhỏ vốn đã đủ hay — không cần thêm gì, chỉ cần kể đúng.
Những gì đáng kể
1. Chi tiết cụ thể của mùa vụ
Không phải "mật thơm ngon tự nhiên" mà là:
- "Lô này thu cuối tháng 5, lúc vườn nhãn bên cạnh đang rộ"
- "Năm nay mưa sớm nên đàn chững lại, thu ít hơn năm ngoái"
- "Khu dưới gần suối cho mật nhạt hơn khu trên gò"
Những câu này không ai bịa được nếu không có trại thật, và người mua tinh ý nhận ra ngay.
2. Công việc thật của nghề
Người mua thích biết mật họ mua đến từ đâu:
- Ảnh đi thăm trại buổi sáng
- Chuyện chống kiến, che nắng
- Ngày tách đàn, ngày thu mật
- Cả những lúc khó — mất đàn, mùa xấu
Điểm cuối đáng chú ý: kể cả lúc khó làm câu chuyện đáng tin hơn nhiều. Trại lúc nào cũng thuận lợi thì nghe như quảng cáo.
3. Vì sao mình làm nghề này
Không cần dài dòng. Một hai câu thật: vì có mảnh vườn, vì thích, vì muốn vườn đậu trái tốt hơn, vì thấy nghề này hợp với sức mình.
Cách kể
| Nên | Tránh |
|---|---|
| Cụ thể, có ngày tháng, có tên chỗ | Chung chung: thiên nhiên, tinh tuý, nguyên chất |
| Ảnh thật của trại mình | Ảnh tải trên mạng |
| Đăng đều đặn, cả khi không bán | Chỉ xuất hiện khi có hàng |
| Kể cả khó khăn | Chỉ kể thành công |
| Giọng người làm nghề | Giọng quảng cáo |
Dòng thứ ba là thứ tạo khác biệt lớn nhất mà ít người làm: đăng đều đặn về trại khi không có gì bán xây được niềm tin qua thời gian, và khi có mật thì bán được ngay.
Những gì nên tránh
- Tuyên bố về chữa bệnh — vừa không trung thực vừa có rủi ro về quy định
- "Mật rừng" nếu là mật từ trại nuôi
- "Mật hoa X nguyên chất" — không đúng với ong dú
- Câu chuyện cảm động không có thật — thị trường nhỏ, sự thật lộ ra nhanh
- So sánh hạ thấp người bán khác — làm giảm uy tín của chính mình
Điều ít ai nghĩ tới: ghi chép là nguồn chuyện
Người có ghi chép trại luôn có chuyện để kể, vì mỗi bản ghi là một chi tiết cụ thể:
- Tổ nào tách ra từ đàn nào, khi nào
- Mùa nào cây gì nở
- Năm nay khác năm ngoái ra sao
- Đàn nào qua mùa khó tốt nhất
Người không ghi chép phải nghĩ ra chuyện; người có ghi chép chỉ cần lấy ra kể. Và chuyện lấy từ ghi chép thì luôn thật.
Mức độ vừa phải
Cuối cùng, đừng biến việc kể chuyện thành gánh nặng. Với trại nhỏ bán quen, vài dòng thật khi giao hàng đã đủ.
Khách mua mật ong dú phần lớn không cần một thương hiệu — họ cần biết mật này từ đâu và người bán có đáng tin không. Hai điều đó nói được bằng vài câu cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Kể chuyện gì khi bán mật ong dú?
Chi tiết cụ thể của mùa vụ như lô này thu tháng nào lúc cây gì đang rộ, công việc thật của nghề kể cả những lúc khó, và một hai câu thật về lý do mình làm nghề này.
Vì sao nên kể cả lúc khó khăn?
Vì nó làm câu chuyện đáng tin hơn nhiều. Trại lúc nào cũng thuận lợi thì nghe như quảng cáo, còn kể cả chuyện mất đàn hay mùa xấu thì người đọc thấy đây là người làm nghề thật.
Điều gì tạo khác biệt lớn nhất mà ít người làm?
Đăng đều đặn về trại cả khi không có gì bán. Việc đó xây niềm tin qua thời gian, và khi có mật thì bán được ngay — khác hẳn người chỉ xuất hiện khi có hàng.
Những gì nên tránh khi kể chuyện bán hàng?
Tuyên bố chữa bệnh, dùng từ mật rừng cho mật từ trại nuôi, nói mật hoa X nguyên chất vốn không đúng với ong dú, câu chuyện cảm động không có thật, và so sánh hạ thấp người bán khác.
Không biết kể chuyện thì làm sao?
Ghi chép trại là nguồn chuyện sẵn có — mỗi bản ghi là một chi tiết cụ thể về tổ nào tách từ đâu, mùa nào cây gì nở, năm nay khác năm ngoái ra sao. Người có ghi chép chỉ cần lấy ra kể, và chuyện lấy từ ghi chép thì luôn thật.